مسی و امباپه رکورد ۶۸ ساله را شکستند
فوتبال بارها ثابت کرده هیچ رکوردی برای همیشه دستنیافتنی نیست؛ آیا رکوردی که ۶۸ سال دوام آورده، میشکند؟
به گزارش ورزش پارسی؛ ژوست فونتین در جام جهانی ۱۹۵۸ موفق به ثبت ۱۳ گل شد که این رکورد هنوز پابرجاست. جالب است که او این موفقیت را در شرایطی به دست آورد که قبل از آغاز مسابقات، بازیکن ثابت تیم ملی فرانسه نبود. لیونل مسی نیز جام جهانی را با عملکردی فوقالعاده آغاز کرد و ۶ گل در سه بازی به ثمر رساند که آماری شگفتانگیز به شمار میآید. او همچنین در مجموع گلهای تاریخ جام جهانی از میروسلاو کلوزه آلمانی پیشی گرفت و اکنون ۱۹ گل در این رقابتها به ثبت رسانده است، در حالی که کلوزه ۱۶ گل زده بود. کیلیان امباپه نیز با ۱۸ گل به مسی نزدیک شده است. با این حال، رکورد دیگری وجود دارد که همچنان دستنیافتنی به نظر میرسد؛ رکوردی که از جام جهانی ۱۹۵۸ باقی مانده است. در آن سال، ژوست فونتین فرانسوی ۱۳ گل در یک دوره جام جهانی به ثمر رساند؛ رکوردی که بسیاری آن را جاودانه میدانند. فونتین این رکورد را در شرایطی ثبت کرد که قبل از جام جهانی ۱۹۵۸ جایگاه ثابتی در ترکیب فرانسه نداشت. جام جهانی ۱۹۵۸ نسبت به دوره قبل کمگلتر بود. در جام جهانی ۱۹۵۴ سوئیس به طور میانگین در هر مسابقه ۵.۳۸ گل به ثمر رسید اما این میانگین در سوئد به ۳.۶ گل کاهش یافت. با این وجود، همان تورنمنت شاهد ثبت رکوردی بود که نزدیک به هفت دهه دوام آورده است. فونتین پیش از جام جهانی بازیکن اصلی فرانسه محسوب نمیشد و تنها پس از مصدومیت رنه بلیار فرصت حضور در ترکیب اصلی را به دست آورد. فونتین بعدها گفت: در دسامبر ۱۹۵۷ زانوی خود را جراحی کردم و ۱۵ فوریه ۱۹۵۸ دوباره به میدان برگشتم. تمام تلاشم را کردم تا در ماه ژوئن به بهترین فرم ممکن برسم.
فونتین تنها با یک جفت کفش به سوئد سفر کرد، زیرا اساساً انتظار نداشت در ترکیب اصلی قرار بگیرد، اما مصدومیت چند بازیکن باعث شد کادر فنی او را به ترکیب اضافه کند. با این حال، درست پیش از نخستین مسابقه، کفشهایش در آخرین جلسه تمرینی پاره شد. او بعدها گفت: ویران شده بودم. فکر میکردم بهترین فرصت زندگیام را از دست دادهام. در تیم ملی فرانسه تنها یک بازیکن کفشی هماندازه او داشت؛ استفان بروی. او با وجود اینکه رقیب مستقیم فونتین برای حضور در ترکیب اصلی بود، کفشهایش را در اختیار او گذاشت؛ تصمیمی که بعدها به یکی از عجیبترین اتفاقات تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
فونتین در مرحله گروهی ۳ گل برابر پاراگوئه، ۲ گل مقابل یوگسلاوی و یک گل برابر اسکاتلند به ثمر رساند؛ یعنی شش گل در تنها سه مسابقه. او سپس در مرحله یکچهارم نهایی دو گل، در نیمهنهایی یک گل و در دیدار ردهبندی ۴ گل دیگر زد. در تمام مسابقات، فونتین برای هر حریفی یک کابوس واقعی بود. فوتبال در سال ۱۹۵۸ با فوتبال امروز تفاوتهای اساسی داشت. بسیاری از تیمها از سیستم ۳-۲-۲-۳ استفاده میکردند؛ آرایشی که امروز بسیار عجیب به نظر میرسد. این سیستم اگرچه در زمان خود نوآورانه بود اما فاصله زیادی میان خطوط ایجاد میکرد و عملاً هافبک دفاعی تخصصی در آن وجود نداشت. در نتیجه، مسابقات بازتر و پرهیجانتر بودند و حملات پیاپی در هر دو سمت جریان داشت. مهاجمانی مانند فونتین آزادی عمل بسیار بیشتری نسبت به مهاجمان امروزی داشتند. از سوی دیگر، مدافعان عمدتاً بهصورت یارگیری نفر به نفر بازی میکردند و مهاجمان باهوش میتوانستند با جابجاییهای مداوم از این شیوه دفاعی عبور کنند. البته فوتبال آن دوران از نظر بدنی نیز بسیار دشوار بود. فونتین طی سه هفته شش مسابقه انجام داد و در آن زمان تعویض بازیکن وجود نداشت. هر بازیکنی که مسابقه را آغاز میکرد، باید تا پایان در زمین میماند؛ مگر اینکه مصدومیتی جدی مانع ادامه بازیاش میشد. با وجود این فشار بدنی، فونتین تا آخرین مسابقه در بهترین شرایط ممکن باقی ماند.
رکورد ۱۳ گل فونتین اکنون به یک بنای تاریخی در دنیای آمار فوتبال تبدیل شده است. بسیاری معتقدند این رکورد هرگز شکسته نخواهد شد. فوتبال مدرن کاملاً تغییر کرده است. تیمها سازمانیافتهتر دفاع میکنند، فضاهای بسیار کمتری در اختیار مهاجمان قرار میگیرد و با وجود قانون پنج تعویض، کمتر پیش میآید یک مهاجم تمام دقایق مسابقات را مانند فونتین در زمین حضور داشته باشد. ژوست فونتین در سال ۲۰۲۳ درگذشت. او بارها درباره احتمال شکسته شدن رکوردش سؤال شنیده بود و در گفتوگویی با سایت رسمی فیفا با همان شوخطبعی همیشگی گفت: روزی مصرشناسان بهطور اتفاقی یک مومیایی سالم پیدا میکنند. ناگهان متوجه حرکتی زیر پارچهها میشوند. مومیایی را باز میکنند و او میپرسد: “ببخشید، هنوز هم فونتین رکورد گلزنی در یک جام جهانی را در اختیار دارد؟” نمیدانم کسی رکورد مرا خواهد شکست یا نه؛ پیشگو نیستم اما امیدوارم این رکورد حفظ شود.
پیش از فونتین، شاندور کوچیش از مجارستان با ۱۱ گل در جام جهانی ۱۹۵۴ رکورددار بود. پس از فونتین، هیچ بازیکنی نتوانسته بیش از ۱۰ گل در یک دوره جام جهانی به ثمر برساند. اوزهبیو در سال ۱۹۶۶ با ۹ گل آقای گل شد و گرد مولر در سال ۱۹۷۰ با ۱۰ گل بهترین گلزن مسابقات لقب گرفت. بین سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۸، آقای گل هر دوره تنها ۶ گل به ثمر رساند. در سال ۲۰۰۲، رونالدو با ۸ گل آقای گل جام جهانی شد و در سال ۲۰۲۲ نیز کیلیان امباپه با ۸ گل از جمله هتتریک در فینال، همین آمار را تکرار کرد. در واقع، نزدیکترین بازیکن به رکورد فونتین، گرد مولر بود. او در مرحله گروهی ۷ گل، در یکچهارم نهایی یک گل و در نیمهنهایی ۲ گل به ثمر رساند و مجموعاً به ۱۰ گل رسید؛ آماری فوقالعاده اما همچنان ۳ گل کمتر از رکورد تاریخی فونتین.
فونتین در جام جهانی ۱۹۵۸ شش مسابقه انجام داد. در فرمت فعلی جام جهانی، تیمهایی که به مراحل پایانی میرسند، میتوانند تا هشت مسابقه انجام دهند. اگر مسی بتواند میانگین دو گل در هر مسابقه را حفظ کند، نهتنها به رکورد فونتین میرسد، بلکه حتی میتواند از آن عبور کند. البته این سناریو مستلزم صعود آرژانتین به مراحل پایانی است اما اگر آرژانتین شش مسابقه دیگر انجام دهد و مسی در هر بازی تنها یک گل بزند، این تعداد برای شکستن رکورد فونتین کافی نخواهد بود. پلتفرم تحلیل فوتبال Uanalyse نیز احتمال شکسته شدن این رکورد را بررسی کرده است. بر اساس مدلسازی آماری، احتمال اینکه مسی در یک دوره جام جهانی به ۱۳ گل یا بیشتر برسد، تنها ۴.۴ درصد برآورد شده است. پیش از آغاز مرحله حذفی، شانس کیلیان امباپه برای رسیدن به این رکورد حتی کمتر و تنها ۰.۸ درصد بود. بنابراین، احتمال اینکه رکورد تاریخی ژوست فونتین تا جام جهانی ۲۰۲۶ همچنان پابرجا بماند، بسیار زیاد است. با این حال، فوتبال بارها ثابت کرده که هیچ رکوردی برای همیشه دستنیافتنی نیست. باید دید آیا لیونل مسی یا ستارهای دیگر روزی موفق خواهد شد به رکوردی برسد که نزدیک به هفت دهه دوام آورده است یا خیر.
